KTG

Podczas badania KTG wykorzystuje się specjalistyczne urządzenie – kardiotokograf, wyposażony w dwa czujniki (głowice):

1. Czujnik tętna płodu (ultradźwiękowy detektor Dopplera) – rejestruje częstość i zmienność rytmu serca dziecka.
2. Czujnik skurczów macicy (tokograf) – mierzy napięcie mięśni macicy i obecność ewentualnych skurczów.

Czujniki są umieszczane na brzuchu kobiety za pomocą elastycznych pasów, a dane są zapisywane w formie dwukanałowego wykresu (kardiotokogramu), który pokazuje zależność między skurczami macicy a reakcją serca dziecka.

Standardowe badanie trwa zazwyczaj 20–30 minut, choć w niektórych przypadkach – np. przy ciąży wysokiego ryzyka lub w trakcie porodu – może zostać wydłużone nawet do godziny lub dłużej, jeśli zachodzi potrzeba dłuższej obserwacji stanu płodu.

Badanie KTG przeprowadza się:

• rutynowo w III trymestrze ciąży, najczęściej od 36. tygodnia wzwyż – raz w tygodniu lub częściej, w zależności od wskazań,
• w ciąży zagrożonej – np. w przypadku cukrzycy ciążowej, nadciśnienia, cholestazy, małowodzia, nadwodzia, ciąż bliźniaczych,
• przy zmniejszonej aktywności ruchowej dziecka,
• w momencie wystąpienia skurczów, bólu brzucha, plamień,
• w trakcie porodu – monitorowanie pracy serca dziecka i intensywności skurczów porodowych w czasie rzeczywistym.

Wynik KTG ocenia się w oparciu o kilka kluczowych parametrów:

• Podstawowa częstość akcji serca płodu (BHR) – powinna wynosić 110–160 uderzeń/minutę,
• Zmienne oscylacje rytmu serca (zmienność krótkoterminowa) – świadczą o reaktywności układu nerwowego dziecka,
• Akceleracje – chwilowe przyspieszenia tętna, zwykle związane z ruchem dziecka; są pozytywnym sygnałem,
• Deceleracje – spowolnienia rytmu serca; w niektórych przypadkach mogą sugerować zagrożenie (np. ucisk pępowiny, niedotlenienie),
• Czynność skurczowa macicy – obecność i częstość skurczów, ich siła i długość.

• Prawidłowy wynik KTG – rytm serca w normie, dobra zmienność, obecne akceleracje, brak niepokojących deceleracji; oznacza, że dziecko czuje się dobrze.
• Nieprawidłowy lub niejednoznaczny wynik – wymaga powtórzenia badania, obserwacji lub dalszej diagnostyki (np. testu stresowego, USG Doppler, decyzji o wcześniejszym rozwiązaniu ciąży).

• bezpieczne i bezbolesne – zarówno dla matki, jak i dziecka,
• może być wykonywane wielokrotnie,
• dostarcza obiektywnych danych o stanie płodu,
• kluczowe narzędzie w podejmowaniu decyzji położniczych, szczególnie w czasie porodu.

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Warto jednak:

• zjeść lekki posiłek 1–2 godziny przed badaniem,
• unikać stresu i nadmiernego wysiłku,
• zgłosić personelowi medycznemu każde niepokojące objawy (np. osłabione ruchy płodu),
• zabrać ze sobą wyniki wcześniejszych badań, zwłaszcza poprzednich KTG.